Rối loạn nuốt ở người bệnh sau thở máy ngày càng được quan tâm và cần có sự phối hợp đa chuyên ngành để điều trị hiệu quả.
Tháng 06/2025, nhóm tác giả Bertschi, D., Rotondo, F., Waskowski, J. et al đã công bố bài tổng quan về dịch tễ, cơ chế và quản lý lâm sàng (khám và điều trị) nhằm cập nhật các dữ liệu mới nhất về rối loạn nuốt sau thở máy:
Bertschi, D., Rotondo, F., Waskowski, J. et al. Post-extubation dysphagia in the ICU−a narrative review: epidemiology, mechanisms and clinical management (Update 2025). Crit Care 29, 244 (2025). https://doi.org/10.1186/s13054-025-05492-7
Tóm tắt những phát hiện mới về rối loạn nuốt sau rút ống thở (PED) trong vài năm gần đây
– Hiện đã có các khuyến nghị của chuyên gia quốc tế về khám nuốt cách hệ thống ở tất cả bệnh nhân ICU sau khi thở máy xâm lấn.
Likar R, et al. Management of swallowing disorders in ICU patients – A multinational expert opinion. J Crit Care. 2024;79: 154447.
– Đã có các dữ liệu quy mô lớn tiến cứu về các yếu tố nguy cơ cụ thể đối với PED cho đa dạng đối tượng bệnh nằm ICU nội-ngoại khoa (có và không tổn thương thần kinh)
– Đã có sự hiểu biết rõ hơn về rối loạn chức năng thần kinh cơ mắc phải (như trong ICU-AW) có thể trùng lặp với PED (trong khi cơ chế bệnh sinh chính xác dẫn đến PED tại hầu họng vẫn chưa được hiểu đầy đủ trong các trường hợp bệnh nặng). Chứng khó nuốt do tuổi già (Presbyphagia) và tuổi tác có thể là những yếu tố gây nhiễu quan trọng đối với PED.
– Đã có các dữ liệu về tác động gây tử vong do PED trung hạn và dài hạn, chứng minh tác động đáng kể đến tỷ lệ tử vong lên đến một năm sau khi nhập viện ICU. Đang chờ thêm dữ liệu về cơ chế bệnh dẫn đến tử vong và dữ liệu về tác động đến chất lượng cuộc sống sau khi ra khỏi ICU.
– Hiện đang có các thử nghiệm can thiệp lâm sàng đầu tiên đang được tiến hành để kiểm tra các biện pháp can thiệp nhắm mục tiêu (kích thích điện vùng hầu- pharyngeal electrostimulation) đối với PED ở các nhóm bệnh nhân không mắc bệnh thần kinh trong ICU và đang chờ kết quả.
Clinical pathway for the tracheostomized patient. ACV, above cuff vocalization; FEES, flexible endoscopic evaluation of swallowing; IDDSI, International Dysphagia Diet Standardization Initiative; LOS, length of stay; OWV, one way valve; VFSS, videofluoroscopic swallow study.
Clinical pathway for the post-extubation patient. FEES, flexible endoscopic evaluation of swallowing; IDDSI, International Dysphagia Diet Standardization Initiative; LOS, length of stay; VFSS, videofluoroscopic swallow study.